Шайчыкъ — бу умумий механик компонент, адет узьре, маден, пластик я да резина киби материаллардан япыла. Онынъ эсас вазифеси – болтлар, джевизлер я да башкъа беклевджилер ве багълы юзлер арасында миндер, тыкъынты я да юкнинъ даркъалувыны темин этмектир. Озь саде къурулышына бакъмадан, ювгъанлар санайыда, къуруджылыкъта, автомобильлерде ве эр куньлюк донатмаларда гъает муим роль ойнайлар. Бу макъаледе ювгъанларнынъ эсас вазифелери, умумий чешитлери ве типик къулланмалары талиль этиледжек.
Ювуджыларнынъ эсас вазифелери .
Шайбарларнынъ эсас вазифелерини бойле умумийлештирмек мумкюн: .
1. Басым таркъалувы: Бир беклемек (болт киби) къаттылаштырылгъанда, контакт юзюне локализациялангъан басым зияде ола биле, бу исе деформация я да материалгъа зарар кетире. Ювуджылар контакт мейданыны арттыралар ве басымны тенъ даркъаталар, ве бунынънен багълы юзлерни къорчалайлар.
2. Anti-}-ни ёкъ этмек ве килитлемек: Базы ювгъанлар (пружиналы ювгъанлар ве тишли ювгъанлар киби) эластик деформация я да тишлернинъ иштираги вастасынен сюртюв къаршылыгъыны арттыралар, бу исе титревнинъ себеби олгъан беклевнинъ бошатылмасына маниа ола.
3.Муглекте ве изоляция: резина я да йымшакъ материаллардан япылгъан копеклер (O- юзюклери киби) аралыкъларны толдуралар ве сувлулыкълар я да газларнынъ акъмасына маниа ола, электрик донатмаларында изоляцияны къорчалав ичюн исе - кондуктив прокладкалар къулланыла.
Къанатларнынъ умумий чешитлери .
Оларнынъ материалы ве къулланувына эсасланып, прокладкаларны ашагъыдаки категорияларгъа больмек мумкюн:
Ялпакъ шайбалар: Энъ эсас тип, адет узьре, маденден (челик я да тот басмагъан челик киби) я да-металлы материаллардан япылгъан (нейлон киби), биринджи невбетте басымны даркъатмакъ ве юзлерни къорчаламакъ ичюн къулланыла.
Баарь ювгъанлары: Буларнынъ эластик къурулышы бар (тасвирленген я да спираль шекили киби), о, рибоунт кучь ярдымынен беклевлернинъ анти-} анти-} ниметини къуветлештире.
Муурлев ювгъан машиналар: резина, силикон я да политетратфторэтилен (ПТФЭ) киби эгильмели материалларнынъ япылгъаны, олар бору багълантылары ве гидравлик системалар киби тыгъынвы къулланмаларгъа келише.
Ихтисаслы ювгъанлар: изоляциялы ювгъан машиналар (электрон донатмаларда къулланылгъан), тишли ювгъан машиналар (дуйгъулы сюртюв анти--ни ёкъ этмек ичюн) ве озь-озюни-} ювгъан махсулатларны (олар ички къурулыш вастасынен даима беклевге ирише) кетириле.
Гаскетнинъ къулланмалары .
Гаскировкалар чешит сааларда кенъ къулланыла:
Механик истисал: Машиналарда, двигателлерде ве дигер донатмаларда прокладкалар болтлы багъланувларнынъ тургъунлыгъыны ве къаттылыгъыны темин этелер.
Къуруджылыкъ инженерлиги: Челик къурулыш багълары ве бору фланецлери юк баланслаштырув ве тыкъылув ичюн прокладкаларгъа таяналар.
Автомобиль санайы: двигателнинъ цилиндр башлары ве шассис суспензия системалары киби тенкъидий компонентлер юксек- стресс прокладкаларыны экстремаль иш шараитлерине къаршы турмакъ ичюн къулланалар.
Эвнинъ алетлери: ювуджы машиналар ве совутыджы киби алетлернинъ джыйылмасында прокладкалар шашмалавны ютмакъны темин этелер ве дымлыкъ ве электрик акъызмаларынынъ огюне кечелер.
Хуляса
Прокковыелерге сыкъ-сыкъ эмиетсиз ярдымджы компонентлер оларакъ бакъылса да, оларнынъ дизайны механик системаларнынъ ишанчлылыгъына ве хавфсызлыгъына догърудан-догъру тесир эте. Материаллар акъкъында илимнинъ илерилеви олгъанда, земаневий прокладкалар енгильлик, коррозиягъа къаршы турувда ве функциональ джеэттен сынъырларгъа иришелер. Олар аэрокосмик ве янъы энергия киби сааларда даа муим роль ойнайджакълар. Проектнинъ кейфиетини теминлемек ичюн прокладкаларны догъру сечип алмакъ ве къулланмакъ пек муим бир тафсиляттыр.
